18 sierpnia – Janusz
Witam we wtorek 18 sierpnia. Dziś Słonce wzeszło o 5:34 a schowało się pod horyzontem o 19:53. Dzień trwał więc 14 godzin i 19 minut i był krótszy od najdłuższego dnia w roku o 2 godziny i 4 minuty. Wieczorne niebo zdobią jeszcze Wenus oraz Księżyc na dwa dni przed pierwszą kwadrą. Natomiast druga część nocy zdominowana jest przez planety: Saturna w Rybach, Marsa w Bliźniętach, Jowisza i Merkurego w Raku. Niestety kończy się powoli czas porannej widoczności Merkurego na naszym niebie. Powróci on na krótko we wrześniu na wieczorne niebo. Jednak warunki do jego obserwacji będą bardzo trudne. Oprócz Księżyca, planet i gwiazd, na niebie znajdziemy też mgławice. Dawniej tym słowem określano wszystkie obiekty, które w teleskopie wyglądały jak delikatne chmurki. Dziś wiemy, że natura tych chmurek jest różna. Niektóre okazały się gromadami gwiazdowymi inne galaktykami a jeszcze inne okazały się być prawdziwymi mgławicami, czyli obłokami gazu i pyłu. Obecnie mgławice dzielimy na 4 główne rodzaje: emisyjne, absorpcyjne, refleksyjne i planetarne. Nazwa tych ostatnich jest myląca. To nie moment formowania się planety jak kiedyś sądzono, ale moment śmierci gwiazdy podobnej do Słońca, która odrzuciła zewnętrzną otoczkę, odsłaniając znajdującego się wewnątrz białego karła. Mgławice emisyjne to gorące chmury zjonizowanego gazu, który świeci. Mgławice absorpcyjne to gęste obłoki pyłu i gazu międzygwiezdnego, które pochłaniają i rozpraszają światło widzialne z obiektów znajdujących się za nim. Zaś mgławice refleksyjne to obłoki gazu i pyłu międzygwiazdowego, które świecą odbitym i rozproszonym światłem pobliskich gwiazd. Do najciekawszych na letnim niebie należą: Mgławica Pierścień (M57) – słynna mgławica planetarna w Lutni/Lirze, wyglądem przypominająca obwarzanek. Mgławica Hantle (M27) – pierwsza odkryta mgławica planetarna, zlokalizowana w gwiazdozbiorze Liska. Wyróżnia się dużą jasnością powierzchniową i ciekawym kształtem klepsydry. Mgławica Ameryka Północna – wspaniała mgławica emisyjna w Łabędziu, która w lornetkach (najlepiej z filtrem mgławicowym) ukazuje charakterystyczny kontur kontynentu, oraz tak zwane Kompleksy w Strzelcu – w tym rejonie nieba znajdują się zachwycające obszary formowania gwiazd, w tym mgławica Laguna (M8) i Mgławica Omega (M17). A już niedługo na niebie pojawi się najbardziej znana Wielka Mgławica w Orionie. Jest to najjaśniejsza mgławica na niebie widoczna bez trudu nieuzbrojonym okiem.