11 lipca – Janusz
Witam w sobotę 11 lipca. Słońce wzeszło o 4:43 a zajdzie o 20:48 tym samy dzisiejszy dzień jest dłuższy od najkrótszego dnia w roku dokładnie o 8 godzin. Wieczorem jak już od dłuższego czasu na niebie króluje Wenus. Ale najciekawsze będzie na porannym niebie. Cienki sierp wschodzącego Księżyca. Niedaleko odnajdziemy czerwonego Marsa. Jeśli ktoś posiada teleskop będzie miał szansę zobaczyć Urana. A wszystko na tle gwiazdozbioru Byka z Plejadami i Hiadami oraz najjaśniejszą gwiazdą Aldebaranem. Zacznijmy od Księżyca. Patrząc na niego zobaczymy tak zwane światło popielate. Jest to poświata widoczna na aktualnie nieoświetlonej części Księżyca. A to przez światło słoneczne odbite od Ziemi, które oświetla nocną część Księżyca. Zjawisko to poprawnie wyjaśnił Leonardo da Vinci w XVI wieku, gdy zdał sobie sprawę z tego, że zarówno Ziemia jak i Księżyc odbijają światło słoneczne w tym samym czasie. W byku najbardziej rzucają się w oczy Plejady. Jest to gromada otwarta gwiazd, które powstały niedawno, bo jakieś 100 milionów lat temu z jednego obłoku gazu i pyłu. W skład tej gromady wchodzi około 500 młodych i gorących gwiazd, odległych od nas o nieco ponad 400 lat świetlnych. Plejady często mylone są z małym wozem a ich japońska nazwa to Subaru. Starszą siostrą plejad są Hiady, które powstały jakieś 600 milionów lat temu. Wraz z Aldebaranem który nie należy do Hiad, tworzą na niebie charakterystyczną literkę V. Szacunkowa liczba gwiazd tej gromady sięga 300 a odległość do tej gromady to 150 lat świetlnych. W gwiazdozbiorze Byka jest jeszcze jeden niezwykły obiekt – mgławica Krab oznaczona w katalogu Messiera numerem pierwszym. Jest to pozostałość po wybuchu supernowej z 1054 roku, kiedy to chińscy i arabscy astronomowie zobaczyli pojawianie się nowej gwiazdy na niebie. Tak naprawdę był to moment śmierci gwiazdy o masie 5 mas słońca, która zakończyła swoje życie w potężnej eksplozji. Dziś obserwujemy chmurę gorącego gazu rozprężającą się z prędkością 1500 km/s zaś w środku znajduje się pulsar Krab, czyli gwiazda neutronowa obracająca się 30 razy na sekundę. Gwiazdy neutronowe to jedne z najbardziej egzotycznych obiektów we wszechświecie. Kula o średnicy około 20 km jednak o masie 2 słońc. Jeden centymetr sześcienny materii gwiazdy neutronowej ważyłby na ziemi 6 miliardów ton! Ten Wszechświat jest fascynujący.