25 lipca – Janusz
Dzisiaj sobota 25 lipca. Słońce wzeszło w Krakowie dokładnie o 5 rano a zajdzie o 20:33. Od dnia przesilenia letniego ubyło nam już 50 minut dnia na rzecz nocy. Księżyc znajduje się obecnie w apogeum, czyli miejscy orbity najbardziej oddalonym od Ziemi to jest ponad 405 tysięcy kilometrów. Ruch Księżyca po niebie jest fascynujący. Okrąża Ziemię w ciągu dwudziestu siedmiu i trzech dziesiątych dnia, to tak zwany miesiąc syderyczny, jednak odstęp między na przykład dwiema pełniami wynosi dwadzieścia dziewięć i pół dnia a to nazywamy miesiącem synodycznym. Jego orbita jest nachylona względem ekliptyki pod kątem 5 stopni. Dlatego czasem jest widoczny wysoko nad widnokręgiem. Pomimo tego, że Księżyc jest 400 razy mniejszy od Słońca, jest 400 razy bliżej. Dlatego czasem Księżyc może zasłonić tarczę słoneczną. To zjawisko nazywamy zaćmieniem Słońca. Najbliższe całkowite zaćmienie Słońca, które będzie widoczne w Krakowie będzie już 7 października 2135 roku. Już teraz zapraszam do Młodzieżowego Obserwatorium Astronomicznego w Niepołomicach na 9:38 na obserwacje. A jeśli nie chcecie tyle czekać to już 12 sierpnia będzie można podziwiać całkowite zaćmienie Słońca jednak w Hiszpanii. Księżyc obraca się wokół własnej osi dokładnie w tym samym czasie w jakim krąży dookoła Ziemi. Dlatego z Ziemi stale widzimy tą samą stronę Księżyca. Choć jak to zauważył już Jan Heweliusz, gdański astronom, Księżyc kołysze się na boki a także w pionie. Jest to tak zwany ruch libracyjny. W efekcie w ciągu miesiąca możemy obserwować 59 % powierzchni Księżyca. Jak do tej pory tylko 12 astronautów spacerowało po jego powierzchni. Jeden z nich zagrał nawet w golfa na Księżycu. Z powodu braku atmosfery na Księżycu nie występuje erozja jak na Ziemi. Dlatego wszystkie ślady pozostawione przez astronautów będą tam trwały przez tysiące może nawet miliony lat. W kwietniu byliśmy świadkami misji Artemis 2. 4 osobowa załoga okrążyła Księżyc i wróciła bezpiecznie na Ziemię. Teraz znamy już skład osobowy misji Artemis 3. Ta misja będzie jeszcze misją testową na orbicie wokół Ziemi i dopiero Artemis 4 ma zabrać 4 osoby w stronę Księżyca a najprawdopodobniej dwoje z nich wyląduje w okolicy południowego bieguna Księżycowego w 2028 roku. Trzymam kciuki za powodzenie tej misji. Będzie to nasz powrót na Srebrny Glob od 1972 roku, bo wtedy po raz ostatni astronauta Eugene Cernan spacerował po jego powierzchni. Artemis to nie jest przypadkowa nazwa wybrana dla misji. Artemis, czyli Artemida to w mitologii greckiej córka Zeusa i Leto, siostra bliźniaczka Apolla. A jak pamiętamy pierwszy program księżycowy nosił właśnie nazwę Apollo. W NASA nic nie dzieje się przypadkiem.