14 sierpnia – Janusz
Witam w piątek 14 sierpnia. Słońce wzeszło o 5:28 a zaszło dokładnie o 20:00, dzień trwał 14 godzin i 32 minuty. Dzisiejszym zjawiskiem nocy a właściwie poranka będzie koniunkcja Merkurego i Jowisza nad wschodnim widnokręgiem. Oba obiekty będzie dzieliło nieco ponad pół stopnia a to tyle ile wynosi średnica tarczy Księżyca w pełni. W rzeczywistości dzieląca je odległość wyniesie ponad 760 milionów km. Dwie planety naszego Układu Słonecznego, ale jakże różne. Merkury – najmniejsza planeta układu słonecznego. Położona najbliżej Słońca. Nie posiada atmosfery, wobec czego temperatura jego powierzchni waha się od 430 stopni Celsjusza w dzień do – 180 stopni w nocy. Trudny do obserwacji, bo stale przebywa w blasku słonecznym. Jednym zdaniem podziurawiona kraterami pustynia skalista. I Jowisz – największa planeta Układu Słonecznego. Olbrzym gazowy bez stałej powierzchni, na której dałoby się wylądować. Temperatura górnych warstw jego atmosfery wynosi -110 stopni Celsjusza. Wieją na nim huragany oraz Wielka Czerwona Plama, czyli ogromny antycyklon obserwowany od ponad 400 lat. Jowisza bez trudu można dostrzec na niebie nieuzbrojonym okiem a użycie lornetki lub teleskopu pozwala obserwować 4 jego największe księżyce Io, Europę, Ganimedesa i Kallisto. A gdyby był jeszcze trochę większy zacząłby świecić własnym światłem, stając się gwiazdą podobną do Słońca. No właśnie, planeta nie może być dowolnie wielka. W pewnym momencie wewnątrz takiego obiektu, ciśnienie i temperatura będą tak wielkie, że rozpocznie się reakcja termojądrowa, polegająca na zamianie wodoru w hel, z wydzieleniem ogromnych ilości energii. A taki obiekt to już gwiazda. Obecnie największą znaną planetą jest HD 100546 b. Jest 7 razy większa i około 20 razy masywniejsza od Jowisza. Znajduje się w odległości 360 lat świetlnych od nas w gwiazdozbiorze Muchy. Zaś najmniejszą gwiazdą zdolną do podtrzymywania naturalnej reakcji termojądrowej jest EBLM J0555-57Ab. Jest 85 razy masywniejsza od Jowisza, ale jej rozmiar jest porównywalny do Saturna. Znajduje się w odległości ponad 600 lat świetlnych od Ziemi w gwiazdozbiorze Malarza. Jakże różne światy dziś w nocy tak blisko na niebie.