19 lipca 2025 – Janusz
Czy zastanawialiście się kiedyś dlaczego tydzień liczy sobie 7 dni? Jedna z teorii głosi, że w starożytności znano tylko 7 planet. Ale tu trzeba kilka słów wyjaśnienia, więc zacznijmy od początku. Czym jest planeta? Planeta z greckiego Planetes oznacza wędrowca lub periplanómeno astéri gwiazdę błądzącą. Czyli jest to obiekt poruszający się na tle odległych gwiazd tak zwanych gwiazd stałych, czyli statherá astéria. Wiec dla Greków każdy obiekt, który zmieniał swoje położenie na tle odległych gwiazd, był traktowany jako planeta. Więc, skoro Księżyc dziwnie porusza się na tle odległych gwiazd (około 13 stopni kątowych na dobę) to był on traktowany jako planeta. Skoro Słońce też dziwnie porusza się po niebie (około 1 stopnia na dobę) też było traktowane jako planeta. Dlatego tydzień ma 7 dni, bo każdy dzień tygodnia dostał swoją nazwę związaną z jakąś planetą. I do dziś w niektórych językach mamy tego pozostałości. Na przykład
w języku angielskim: Niedziela, czyli Sunday to dzień Słońca, bo Sun to słońce. Sobota to dzień Saturna bo Satruday. Poniedziałek to Monday od Moon, czyli Księżyca. Poniedziałek to dzień Księżyca. W języku Polskim mamy proste nazwy, bo: poniedziałek to dzień po niedzieli, wtorek to dzień wtóry, czyli drugi, środa – dzień środkowy, czwartek, bo dzień czwarty, piątek to dzień piąty, sobota wzięła swoją nazwę od Szabasu a niedziela od nie działania, czyli nie wykonywania żadnych czynności. Nazwy planet zaczerpnięte są z mitologii rzymskiej i grackiej. I tak Merkury to Hermes, czyli posłaniec bogów, Wenus to Afrodyta bogini miłości i płodności, Mars to Ares bóg wojny, Jowisz to Zeus najważniejszy
z bogów, Saturn to Kronos pan czasu i przeznaczenia, Uran to Cealus pan nieba, Neptun, czyli Posejdon jest władcą mórz i oceanów no i jeszcze Pluton, czyli Hades pan świata podziemnego, ale od 2006 roku Pluton zaliczany jest do planet karłowatych. Odkrycia obiektów które znajdują się jeszcze dalej od Słońca niż Pluton, ale które są grawitacyjnie związane ze Słońcem sprawiły, że trzeba było poprawić definicję planety. Współcześnie, żeby obiekt był uznawany jako planeta musi spełnić 3 warunki: taki obiekt musi krążyć dookoła jakiejś gwiazdy.
W naszym przypadku jest to Słońce. Po drugie musi mieć kulisty kształt i po trzecie musi oczyścić swoją orbitę z innych obiektów. Ze zdjęć wiemy, że Pluton jest kulisty, ale nie spełnia ostatniego wymagania. Obiekty które nie spełniają trzeciego wymogu nazywane są planetami karłowatymi. Znamy już kilkanaście planet karłowatych. Między innymi: Sedna, Quaoar, MakeMake. A szacujemy, że daleko za orbitą Plutona takich obiektów mogą być setki tysięcy.