27 sierpnia – Janusz
Witam was drodzy słuchacze RMF Classic w środę 27 sierpnia. Dziś Słońce wzeszło o 5:47 a zaszło o 19:35. Dzień trwał 13 godzin i 48 minut i był krótszy od najdłuższego dnia w roku o 2 godziny i 35minut. Dzisiaj Merkury znajduje się w peryhelium, czyli miejscu orbity położonym najbliżej Słońca. Jest to mniej więcej 46 milionów km. Merkury to planeta, którą bardzo trudno się obserwuje, bo zawsze przebywa w blasku Słonecznym. Mamy tylko kilka dni w roku, aby obserwować Merkurego albo na godzinę po zachodzie słońca albo na godzinę przed jego wschodem. I właśnie teraz jest dobry moment by przed wschodem słońca poszukać Merkurego na lewo od Wenus na granicy gwiazdozbiorów Raka i Lwa. Na zdjęciach z sondy Messenger, Merkury przypomina nasz Księżyc. Taką pustynię skalistą podziurawioną kraterami. Charakterystyczne struktury na jego powierzchni nazwane zostały na cześć artystów jak Chopin, Bach czy Mozart. Z racji bliskości Słońca Merkury okrąża je w zaledwie 88 dni jednak potrzebuje prawie 59 dni by raz obrócić się wokół własnej osi. Jest to tak zwany rezonans 2:3. Na dwa obiegi Merkurego dookoła Słońca, Merkury obróci się 3 razy. Merkury nie posiada żadnej atmosfery. Nawet jeśli kiedyś miał, została ona zdmuchnięta przez wiatr słoneczny. W efekcie temperatura na jego powierzchni wacha się od 430 stopni Celsjusza w dzień do minus 170 w nocy. Z racji tego, że Merkury jest bliżej słońca niż ziemia, to z ziemi możemy obserwować tranzyty Merkurego, czyli przejścia na tle tarczy słonecznej. Mamy ich 13 – 14 na 100 lat. Ostatnie było w 2019 a kolejne w 2032 roku. Przy okazji obserwacji Merkurego dokonano ciekawego odkrycia. Otóż za każdym razem przechodzenia przez punkt peryhelium przesuwał się on nieznacznie. Było to niezgodne z klasyczną teorią Newtona. Dopiero Ogólna Teoria Względności Einsteina wyjaśniła z niebywałą precyzją ten efekt. Był to kolejny dowód na poprawność tej chyba najbardziej znanej i owianej w legendy teorii w historii nauki. Podobno tuż po jej sformułowaniu jeden z dziennikarzy zapylał Eddingtona czy to prawda, że są tylko 3 osoby na świecie, które rozumieją Ogólną Teorię Względności? Po dłuższym namyśle odparł: zastanawiam się kim jest ta trzecia osoba. Dziś u podstaw współczesnej fizyki leżą właśnie Ogólna Teoria Względności i Mechanika Kwantowa. Dwa zupełnie różne światy jeden makro a drugi mikro. Trwają prace nad połączeniem ich w jedną spójną całość, która da nam opis świata, w którym żyjemy. Czy tak będzie? Albo czy potrzebujemy nowej fizyki? Czas pokaże. Pogodnych nocy i owocnych obserwacji.